How Life Works volgens Frank Van Massenhove

Mei 2015, de piratenboot van Gent M. 
Op de eerste avond van de reeks over togetherness  hadden we Frank Van Massenhove te gast. Wie aanwezig was tijdens en na het gesprek kon zien dat Frank het er enorm naar zijn zin had. Hij vertelde ons later dat het één van de mooiste avonden van het jaar was.

Fredo vroeg hem waarom. 

Iedereen die Fredo een beetje kent, weet dat dit de waarheid een beetje geweld aandoet. Uiteraard stelde Fredo een hoop vragen tegelijk en tot onze stomme verbazing beantwoordde Frank ze allemaal in één ruk en in de juiste volgorde. How Life Works deel twee, een gesprek over Hotel California, hoe je boos zijn kan uitbesteden en jezelf kan veranderen na je veertigste.


Wie is Frank Van Massenhove?

De gesprekken worden opgenomen in de studio van REC radiocentrum.

De gesprekken worden opgenomen in de studio van REC radiocentrum.

Een beknopte biografie schrijven over een publiek figuur is vaak een vergiftigd geschenk. De hoeveelheid informatie die je aan komt waaien is vaak zo uitgebreid, dat het lijkt alsof je alleen maar hoeft te schrappen om tot een aanvaardbaar resultaat te komen:

Mensen willen een werkgever die authentiek is, die hen nooit beliegt.
— Frank Van Massenhove

Frank van Massenhove (1954), ontsproten aan en opgegroeid in het lieflijke Zerkegem (West-Vlaanderen), pracht van een carriere die begon als bevlogen vrijwilliger in de Wetswinkel, liep via menig socialistisch kabinet en die uiteindelijk resulteerde in een topjob als hoofd van de Federale Overheidsdienst Sociale Zekerheid, waarin hij zich ontpopt tot vurig pleitbezorger van ‘Het Nieuwe Werken’. Zo, dat is netjes. Toch? 

Toch niet. Je beantwoordt de vraag 'wat is een pannenkoek?' nooit door droogweg 'bloem, melk, snuifje zout, ei, boter, pan' als antwoord terug te kaatsen. Waarmee niemand de link wil leggen tussen Frank en een pannenkoek maar vergelijkingen met pannenkoeken zijn altijd winnaars. In dat opzicht is Frank Van Massenhove een pannenkoek: een geheel dat meer is dan de som der delen. En een winnaar.

Frank Van Massenhove

Frank Van Massenhove

Wie de man mag ontmoeten en hoort praten over zijn FOD Sociale Zaken is er al vlug van overtuigd dat we hier een man zien met een een vurige missie die verder gaat dan het containerbegrip 'Het Nieuwe Werken'. Het is niet enkel een verhaal over thuiswerken, flex-desken en lockers om je favoriete pen in op te bergen, maar veeleer een zoektocht naar manieren om mensen in staat te stellen de regie van hun leven terug in handen te nemen. Een verhaal over het leven in een waardengedreven bedrijf, de rol van een baas, hoe resultaten centraal staan en hoe je je ook thuis en vooral jezelf moet voelen op het werk. 

Op mijn vijfendertigste vond ik mezelf een geschenk voor de mensheid. Dat was ongelofelijk stom.
— Frank Van Massenhove

Plots zitten we midden in het gesprek tussen Fredo en Frank. We horen hoe Frank vertelt over het overbrengen van waarden binnen de organisatie. Over de jaren heen moest hij op zoek naar manieren om, met zijn vurige temperament, ver weg te blijven van 'roepen en tieren'  als communicatiemiddel.  De oplossing vond hij in het vertellen van verhalen, waarin hij zich kwetsbaar opstelt en herinneringen ophaalt aan de vele keren waar hij zelf fouten gemaakt heeft. 'Er schuilt kracht in kwetsbaarheid' stelt Frank en de mosterd voor die stelling haalt hij bij Brene Brown, een onderzoekster die zich vastbeet in de eigenschappen van kwetsbaarheid. Haar meeslepende presentatie over het onderwerp staat in de top vijf van de meest bekeken Ted talks. The Power of Vulnerability, een absolute aanrader: 

Voor een man die de mens en zijn grip op het leven centraal stelt, is het een kleine stap naar de rol van de mens en de organisatie binnen de maatschappij. Via een fragment uit Hotel California raken Frank en Fredo aan de praat over een bijna mythische plaats waar de geest van wereldverandering is blijven hangen: Silicon Valley.

'Of Frank zich verbonden voelt met hun filosofie' wil Fredo weten. En ja, Frank kijkt er met grote ogen naar, maar heeft er toch een paar bedenkingen bij. Hij bespeurt bij de innovators een gebrek aan respect voor hun plaats binnen de gemeenschap en zelfs een absoluut vijandige houding tegenover alles wat overheid is. Nochthans, zo stelt Frank, hebben ze veel te danken aan die overheid. Hij verwijst naar het boek The Enterpreneurial State van Mariana Mazzucato waarin ze aantoont dat er veel misverstanden bestaan over de relatie tussen een schijnbaar logge overheid en een dynamische privésector. Wist je dat bijvoorbeeld internet, GPS en Siri, door de overheid werden ontwikkeld? In onderstaande video licht Mariana Mazzucato haar visie op de rol van de overheid in een innovatieve economie toe.

 

Sorry Frank - een ode aan Ray Conniff

Omdat we bij Gent M gek zijn op vragen en bevragen geven we graag de vragen mee die mensen zich stelden toen ze de radioshow beluisterden. Deze keer voelde Micha Symoens zich erg aangesproken door het deel van het gesprek waar Frank en Fredo het hebben over Ray Conniff. Hij was aanwezig bij de opname en liet zich onverwachts meevoeren naar een ver verleden:  


Hotel California speelde nog zachtjes op de achtergrond terwijl Frank Van Massenhove vertelde over zijn jaren zestig. Hoe ze de wereld gingen veranderen, hoe hij wild werd van Frank Zappa en Jimmy Hendrickx terwijl de mensen toen vooral luisterden naar Ray Conniff. 'Je moet dat echt eens opzoeken, dan lopen de mensen weg. Afgrijselijk was dat!'

Ray Conniff

Ray Conniff

Ik keek met een ruk op van mijn scherm,  zag de ogen van Frank die bevestiging zochten voor zijn afschuw en Fredo die duidelijk maakte dat de naam Ray Conniff geen lichtje deed branden. Ik hield het op een grijns -want dat is de maximaal toegelaten vorm van expressie als redacteur tijdens een live opname.

Vergis je niet, het was wel degelijk een grijns van herkenning. In de minuten na de opmerking van Frank was ik het gesprek helemaal kwijt. In één klap was ik terug de kleine jongen die op het ritme van de radio de zondagavond voorbij zag komen. Terwijl moeder het avondeten klaarmaakte werd ze begeleid door de warme stem van Marc Brillouet, die zoooo mooi Funiculi funicula kon zeggen, dat je zonder meer geloofde dat de man een autoriteit was in de edele muziekkunde. Tijdens het eten was er Sportcafé waar Jaques Vermeire aan een prille carrière timmerde en tenslotte nestelde ik me in bed met Vragen staat vrij waar ik me in slaap liet wiegen door de muziek van Etienne Smet en de stem van Lutgart Simoens die brieven voorlas uit verre landen. Waar de avond varieerde van vergeten huiswerk tot mokken over avondeten met schorseneren was er één constante: je zou iets van Ray Conniff horen.  

En God ja, natuurlijk heeft Frank overschot van gelijk. Ray Conniff was -wat Marc Brillouet ook mag beweren- een ongelofelijk irritant stuk vreten. Of althans zijn muziek. Hij had ergens onderweg een Gouden Formule gevonden waarbij hij klassieke songs vertaalde in wat je, als je het vriendelijk stelt, het best kan omschrijven als liftmuziek. Hij vulde de klarinetten, trompetten en saxofoons aan met vrouwenstemmen en de trombones en lage safoxoons met mannenstemmen. Die stemmen kweelden dan op een nanananana jadadada moemoemoemoe-achtige wijze de tekst van de songs, zodat iedereen zich kon vinden in zijn versie van de klassiekers. Dat er geen werkwoord aan de man gewijd is, is tot op de dag van vandaag een mirakel te noemen. 

Een sprekend voorbeeld van zijn Gouden Formule is de Ray Conniff-versie van Dueling Banjos (Uit de film Deliverance - 1972). Links het origineel, rechts de versie van Ray.  

Het mag duidelijk zijn: Ik ben de laatste om Frank tegen te spreken wat de walgelijkheid van de muziek betreft, maar het was de soundtrack van mijn jeugd. Een jeugd waarbij de deuntjes van Ray Conniff de zondagavond begeleidden en ik nog zonder veel hinder kon geloven dat ik later Marc Brillouet zou worden. Vanuit de studio, recht in het hart van menig huisvrouw die schorseneren klaarmaakte voor haar ondankbare snotters. 

En daarom: toch bedankt Ray Conniff. Toen ik je naam hoorde vallen besefte ik dat het, ondanks het duidelijk gemis aan enige muzikale vorming in mijn kinderjaren, toch allemaal goedgekomen was. Ik ben er nog niet in geslaagd Marc Brillouet te worden, Ray. Maar het kan nog. 

— Micha Symoens


Dit was de tweede episode van How Life Works. Volgende keer de derde.