Er zijn meer Elon Musks dan je denkt.

Deze blogpost komt uit de Revue van Freek Evers

Ik kreeg deze zomer bij De Morgen de tijd om uit alle mogelijke bedrijven en ideeën die de stempel ‘start-up’ krijgen, claimen of ontgroeid zijn vijf verhalen te filteren waarvan ik dacht: dit verhaal moet je gelezen hebben. Vorige week verscheen de reeks die we ’start to start-up’ doopten. De volgende vier zinnen vatten het doel ervan samen:

Start-ups worden gezien als de motor van innovatie en dus van onze economie. Ze komen meestal in het nieuws wanneer ze hun inventief concept uit de doeken doen, geld ophalen bij investeerders, of wanneer ze de handdoek in de ring moeten gooien. Tussen al die verschillende fases zit een verhaal, meestal met hoge pieken en diepe dalen, persoonlijke opofferingen en veel doorzettingsvermogen. Hoe is het nu echt om start-up uit de Vlaamse grond te stampen?

Die laatste zin pretendeert dat je na het lezen van de portretten van Otto Van De Steene, Leslie Cottenjé, Wouter Nuytten, Jonathan Berte en Bruno Lowagie perfect kan inschatten hoe het is om een idee om te zetten in een bedrijf. Hier is meteen les één van Bruno Lowagie: al deze verhalen geven een vertekend beeld op de werkelijkheid. Het zijn allemaal verhalen over overlevers. Ik stel ze nog even snel voor. 

(Klik op de namen om de portretten te lezen, alles zit achter de betaalmuur.)

  • Otto en beste vriend Thomas starten eigenlijk net aan hun ultieme overlevingstocht. Zal ONAK erin slagen om opvouwbare kano’s over heel de wereld te verkopen?
     
  • Leslie had redelijk snel door dat ze niet gemaakt was voor het status-quo. Groeien en blijven groeien is de enige manier om wat gemoedsrust te vinden. Ook al hoort daar veel onzekerheid bij.
     
  • De zwarte sneeuw die Wouter gezien heeft als jonge ondernemer kan ik me nog steeds niet voorstellen. Vraag is of die ervaring hem zal helpen om ecologisch wonen écht betaalbaar te maken.
     
  • Wanneer Jonathan me opbelt, is de kans groot dat we het concept tijd volledig uit het oog verliezen. Er is maar een iemand die me kan uitleggen hoe de technologie achter steksteekmachines de wereld grondig door elkaar zal schudden.
     
  • Tot slot is er Bruno, tegen wil en dank ondernemer geworden, maar ondertussen enorm succesvol. Hij heeft een heel duidelijke visie over hoe we innovatie in Vlaanderen best kunnen begeleiden.

Er zijn meer Elon Musks dan je denkt

Als er een ding is dat ik geleerd heb uit het maken van deze portretten dan springt dit er wel uit: er zijn meer Elon Musks dan je denkt. Op Otto en Thomas na timmeren al die mensen al een tijdje aan hun ondernemersweg. Voor elk van hen geldt hetzelfde: het bedrijf waar ze nu vol voor gaan, is niet het eerste idee waar ze bloed, zweet en tranen in stoppen. 

Zo heeft Jonathan Berte voor de Ugent ooit een soort Facebook uitgevonden toen Mark Zuckerberg zelf nog jeugdpuistjes moest uitduwen. Leslie en haar man Joeri programmeerden ooit een muziekwebshop op maat van muziekliefhebbers om de DJ-platen van Joeri te verkopen. Toen DJ’s over het hele land gebruik wilden maken van de website, hebben ze er de stekker uit getrokken. Te veel gedoe. En indien Wouter niet zo naïef en niet zo gefixeerd was op geld verdienen dan bestond zijn Pinterest-marketingbedrijf Octopin misschien nog.

Om maar te zeggen: door met deze mensen te praten, ben ik nog meer overtuigd van één zaak. Halfgoden als Mark Zuckerberg, Elon Musk of Peter Thiel zijn naast doorzetters en ondernemers pur sang, gewoon ook grote gelukzakken. Indien Zuck of Musk niet met een groot vriendenplatform of een ingenieus online betalingssysteem was gestart, dan was iemand anders daar wel mee begonnen.

Je kunt je dan de vraag stellen of iemand die meer geluk heeft dan een ander de status van halfgod verdient. Ik neig naar een negatief antwoord. En dat doet me nog kritischer dan ooit te voren kijken naar al wat uit Silicon Valley komt.

Om het met een boutade van socioloog Ben Caudron te zeggen: “De grootste fout die we de afgelopen decennia hebben gemaakt, is het concept ‘God’ weggooien. Nu proberen die neutrale pragmatici met behulp van technologie onze problemen op te lossen en dat vacuüm op te vullen.”

Toen hij die woorden uitsprak aan de telefoon moest ik meteen denken aan een stuk van The Outline van december 2016. Daarin waarschuwt Emmett Rensin op prachtige manier dat de vergelijkingen tussen tech-giganten en mystieke figuren een gevaarlijke trend is. We kunnen ze beter als ordinaire boeven benaderen.

De impact van Artificiële Intelligentie op ons leven?

Een grote titel, voor een kort paragraafje dat volgt. Want ik geloof wel wat Ben hierboven poneert. Alleen zullen de CEO’s van de techgiganten zelf misschien geen godenstatus aannemen, de algoritmes die ze op de wereld loslaten wel. Ik gooi hier even een van de laatste paragrafen van het interview met Jonathan:

Hij ziet een grote uitdaging die we dringend moeten aangaan: het onderwijs hervormen. “Nu is onderwijs een eenheidsworst die iedereen maar moet volgen. Terwijl elk van ons met een verschillend besturingssysteem zit. Dankzij AI kunnen we naar onderwijs op maat, van kleins af aan.” Berte gelooft als geen ander in motivatie en geestdrift als motor van persoonlijke ontwikkeling. “Vandaag moet je geluk hebben om de juiste leerkracht te ontmoeten die je weet uit te dagen, dankzij AI sluit je die toevalligheid uit en heeft iedereen dezelfde kansen en evenveel geluk.”

Wanneer je vandaag iemand succesvol interviewt, dan komt er in dat verhaal heel wat toeval kijken. Kans. Maar in een wereld waar je perfect kan inschatten wat iemands talenten zijn, is niet slagen niet te verklaren door pech of minder kansen. Dan kan falen enkel je eigen schuld zijn.Denk eens aan de druk die dat met zich meebrengt? Of de opportuniteiten?

 

Lees meer...

Schrijf je in op de wekelijkse mailings van Freek Evers.