Geen geld voor oorschelpen, wel voor dit

Deze tekst verscheen op het blog van Thomas Smolders. Thomas is blogger, Amsterdam-kenner en Dift-creative. Hij stuurt ook de "meest onvoorstelbare nieuwsbrief ter wereld" uit. Inschrijven doe je hier.

---

How Life Works #10 met Wannes Capelle over muziek en machines.

How Life Works #10 met Wannes Capelle over muziek en machines.

“Hey @anoushanzume, ideetje voor die €25.000 voor je vrouwenpodcast! Hoofdtelefoons met uit 18-karaats goud geëtste vagina’s als oorschelpen.”

Toen 3FM-dj Mark van der Molen bovenstaande tweet dinsdag plaatste had hij nog geen idee van de ophef (!!!) die erop zou volgen. Even daarvoor had Anousha Nzume te horen gekregen dat ze van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek 25.000 euro subsidies kreeg voor haar nog op te richten podcast ‘Dipsaus’, een serie over ‘politiek, kunst, cultuur en pop-cultuur vanuit het standpunt van de gekleurde vrouw’. Een mooi initiatief, zou je denken, maar daar was Mark het niet volledig mee eens. Waarop hij - zoals boze mensen wel vaker doen - Twitter opende en verwoed begon te typen.

Was zijn tweet seksistisch? Ja. Was het racistisch? Valt over te discussiëren. Al snel volgde Marks allesverklarende uitleg over zijn geintje. Het ging hem heus niet om het feit dat een vrouw ze maakte, maar om het geld. “Subsidie is het punt niet. 25.000 voor een PODCAST is het punt. Iets waar je letterlijk 2 microfoons en een pc voor nodig hebt”, klonk het.

De man van de traditionele, eveneens gesubsidieerde, radio klaagde over gesubsidieerde podcasts. Daarom, speciaal voor Mark, maken we even de rekensom om te kijken hoeveel het zou kosten om een podcastserie van pakweg 10 afleveringen te maken (en je er even vanuit gaat dat je het niet als hobbyproject doet maar daadwerkelijk als een (halftijdse) job. Net zoals Mark écht écht centjes krijgt om bij de radio te werken dus).

Fredo De Smet en Bart De Waele tijdens de opnames van How Life Works #5.

Fredo De Smet en Bart De Waele tijdens de opnames van How Life Works #5.

 
De grootste kost zit dus niet in het materiaal,
maar in de uren
— Thomas Smolders
 
  • Materiaal is de meest logische uitgavenpost van een podcast. Een deftige recorder en twee microfoons voor buitenopnames, (Zoom H5 en Shure SM58) bijvoorbeeld, kosten je 500 euro. Een studio huren kost je ongeveer een paar tientjes per uur.
     
  • Voor en na je aflevering wil je uiteraard een jingle waarvan mensen bij het horen meteen aan jou denken. Het belletje dat ze als de honden van Pavlov doet kwijlen, vol verlangen naar wat het komende halfuur zal volgen. Echte podcastfreaks herkennen de jingle van Reply All, Startup of Serial nog voor de derde noot is uitgedoofd. Het maken van zo’n jingle - door een bedrijf als Roundhouse, bijvoorbeeld - neemt heel wat tijd in beslag en kost je een paar honderd euro. Er is ook rechtenvrije muziek die je kan gebruiken, maar om de perfecte tune te vinden ben je al gauw een paar uur zoet.
     
  • Research en redactie: wanneer je een podcast of een radioprogramma maakt, ga je niet zomaar de micro openschuiven en wat lullen - ook al slagen sommige makers er wel in om het zo te doen overkomen. Als Mark even rondloopt op zijn eigen redactie zal hij al snel merken dat niet iedereen die er werkt presentator is. Verrek! Een podcast als ‘Dipsaus’ heeft een bepaalde invalshoek. Iedere uitzending draait rond een bepaald onderwerp, er zijn misschien rubrieken, stukjes fictie (luister maar eens naar ‘Man met de Microfoon’), interviews… Daar gaan veel brainstormsessies aan vooraf. Bij ‘How Life Works’ verloopt die vooral via Slack, waarin we per kanaal over een nieuwe aflevering discussiëren. In de laatste aflevering van ‘Millennial’ zei presentatrice Megan Tan dat ze in totaal ongeveer 60 à 100 uur per episode bezig is - wanneer je alle individuele uren voor ‘How Life Works’ optelt komen wij waarschijnlijk ook aan zoiets. Als je mensen correct wil betalen - met belastingen enzo, zoals bij een échte baan - kruipt hier dus al snel 1000 euro in. En, in tegenstelling tot de twee vorige kostenposten, is dit geen eenmalige.
     
  • Je hebt een thema gekozen, nagedacht over het onderwerp, hebt een lijst aan ideale gasten opgesteld. Daarna wordt het tijd om ze te contacteren: wie kan? Wie wil? Waar en wanneer? In het beste geval wil die persoon naar je studio komen, in het slechtste geval krijg je een kwartiertje in een kantoor in een uithoek van het land. Kan je uiteraard naartoe liften, maar met de trein of auto gaat het net iets handiger.
     
  • Hoera, je podcast is geboren! Tijd om een mooie website en Facebook-pagina aan te maken. “Website? Een podcast gooi je op iTunes. Hooguit een simpele “HOI WE ZITTEN OP ITUNES” pagina is voldoende”, tweette Mark naar Jaap Stronks, die hem net had gezegd dat die hele communicatie errond zo’n 10.000 euro kost. Had gekund, Mark, als het 1998 was. Anno 2016 hebben 3FM en Studio Brussel toch ook geen pagina waar ‘Hoi, je vindt ons in de ether, doei’ op staat?
     
  • Wanneer het eigenlijke werk - de interviews, hoorspelen… - er eindelijk op zit heb je een hoop opnames. Je zou ervoor kunnen kiezen om die integraal online te flikkeren, maar daar even in knippen en plakken is net iets aangenamer om naar te luisteren. Je beluistert de volledige opname, noteert waar het gesprek saai of langdradig wordt, gaat knippen en plakken… Daar kruipt opnieuw heel wat tijd in. Heel wat goede software kan je gratis vinden, maar niet alles.

De grootste kost zit dus niet in het materiaal, maar in de uren. Dat zegt ook Jaap Stronks: “Qua incidentele kosten kan je rekenen op 80 uur. Die kruipt in de voorbereiding en ontwikkeling van je concept of redactioneel format, research naar gasten. Die zijn normaal eenmalig. Daarna kruipt er per aflevering nog heel wat extra tijd in: twaalf uur voorbereiding, vier uur voor de opname, vier à zes uur voor de montage, zes uur voor de publicatie en marketing nadien…”

Zo kom je dus, beste Mark, aan een vrij prijzig kostenplaatje voor een podcastseizoen.