Nabeschouwing bij #GentM 35 - technologische togetherness

Op technologisch vlak is er vandaag niet veel meer dat ons nog verbaast. Alles gaat veel gemakkelijker dan pakweg twintig jaar geleden. Dat er binnen vijf jaar auto’s rondrijden zonder chauffeur, dat drones het blauw op de straat zullen vervangen, … het lijkt allemaal zo dichtbij. De tijd dat we versteld stonden van de mogelijkheden in ‘Minority Report’, een film uit 2002 (!) met Tom Cruise, is al lang voorbij. Maar wat betekenen al die innovaties nu echt? Moeten onze kinderen binnenkort niet meer naar de rijschool? Liggen we straks languit in onze zetel terwijl robots ons eten klaarmaken? En wat doet al die technologie met ons als mens? Worden we asocialer? Zullen onze jobs verdwijnen? Dat en nog veel meer is waar we het op 2 juni over hadden met Steven Van Belleghem.

Tijdens een van de eerste brainstorms, met het talrijke team van vrijwilligers achter Gent M, was al snel duidelijk dat we "iets" moesten doen rond technologie. En wie kan daar beter over vertellen dan Steven Van Belleghem, de man die op de line-up staat van zowat elke digitale of technologische conferentie in binnen- en buitenland, die elk sociaal netwerk zag opkomen en enkele opnieuw zag verdwijnen.

“Inderdaad, ik schrijf al mijn hele leven over sociale media en gebruik die ook daadwerkelijk. Maar in mijn nieuw boek heb ik het over robots, drones en artificiële intelligentie,” aldus Steven aan het begin van de talk. Alles veranderde op 18 augustus 2014, de dag waarop Steven elke denkbare robot op Coolblue kocht. Dat was behoorlijk prijzig, maar het leverde hem wel heel wat coolness op bij zijn zonen. Zo komen tegenwoordig beide ouders hun kinderen halen als die naar het verjaardagsfeestje van Stevens zonen kwamen en blijven ze ook langer hangen. Ze moeten en zullen die drone eerst de lucht in zien gaan. Steven kocht ook een robotstofzuiger, die Robby werd gedoopt. Hij raadt zo’n stofzuiger aan iedereen met kinderen jonger dan acht jaar aan. Dit is waarom: “Ik roep mijn zonen bij mij op het moment dat ik onze Robby in gang zet. Mijn kinderen worden dan vaak hysterisch: ‘Papa, papa, onze Lego-blokjes liggen er nog!!’ Ik reageer dan als volgt:’Ik weet het jongens, jullie hebben dertig seconden.’ U merkt het, een enorme hulp in de opvoeding!”

Het zijn zulke technologieën die ons leven écht gemakkelijker maken. Steven vraagt aan het publiek of er mensen zijn die  vóór 1985 geboren zijn en of zij zich de videorecorder nog herinnerden. Er wordt gelachen op de piratenboot. De videorecorder, een soort analoge voorganger op de digirecorder van vandaag, bracht heel wat stress met zich mee voor diegene in het gezin die een programma moest opnemen. Meestal was er ook maar één iemand in elk huishouden die dat ding kon programmeren. “Mannekes, ik hoop dat het er op staat, hoor. Niet kwaad zijn, hé!” Iets wat ik me zelfs nog herinner, al ben ik van 1991. “Ik hoop dat de cassette teruggespoeld was....” Nog zoiets waar je op moest letten toen je een programma wou opnemen. Gelukkig is dat vandaag verleden tijd. Dankzij Yelo-tv en varianten kunnen we zelfs tot drie (3!!) programma’s tegelijk opnemen. Al deze nieuwe technologische snufjes hebben positieve en negatieve gevolgen. Ja, ze maken ons leven gemakkelijker, maar we worden er ook erg afhankelijk van. Tegenwoordig merk je dat onze maatschappij bijna stopt met draaien als die technologie het even laat afweten. Als Facebook platligt, dan is dat wereldnieuws. En we klagen allemaal op Twitter over het feit dat we eventjes niet op Facebook kunnen. Wat gaat er niet gebeuren als Google, Twitter én Facebook op hetzelfde moment platliggen?! Moeten we dan beginnen met evacueren? Online is meer dan ooit de zuurstof van onze maatschappij.

“Maar leggen we met al die robots niet heel veel verantwoordelijkheid in de handen van technologie?” “En in de handen van de mensen die deze technologie maken?” Steven antwoordt hierop met een volmondig “Ja, maar we doen dat toch al lang?” We vertrouwen er toch ook op dat ons vliegtuig in de lucht blijft? En als dat nu eens volledig bestuurd zou worden via robots of computers, dan zouden rampen zoals die met Germanwings vermeden kunnen worden. We moeten toegeven dat robots gewoon veel beter te vertrouwen zijn voor operationele zaken. En ja, soms gaat het wel eens mis. Zo zijn er een paar incidenten geweest met de driverless car, dat is dan ook meteen groot nieuws. Maar de vele slachtoffers die het verkeer dagelijks eist, die laten ons koud. Zegt dat niet meer iets over ons, de mens, dan over de robots?”

“Worden we door al die technologie niet asocialer?” Een kritische reflectie die vaak aan bod komt bij dit soort gesprekken. “Dat kan” aldus Steven. Maar als er iets te doen is, komen we wel allemaal buiten. “Wat ik hier vandaag vertel, kunnen jullie ook lezen in mijn boek of op Twitter, maar toch zijn jullie hier allemaal. Tomorrowland, een van de grootste festivals ter wereld, kun je volgen via een livestream. Maar toch is er elk jaar opnieuw een stormloop voor de tickets.” Als we een gemeenschappelijk doel hebben, dan willen we dat ook samen bereiken. We willen er samen naartoe, we willen het samen beleven.

Automatische grasmachines en stofzuigers zoals de Robby zijn er nu al, maar denk maar eens wat nog kan volgen. Robots die helpen in het huishouden? Lijkt mij erg handig, zeker voor gezinnen waar beide ouders werken. Dankzij de driverless car hoeven we onze kroost straks zelf niet meer naar de balletles te brengen en nadien naar de tekenschool en de Chiro. Denk maar eens na over de extra vrije tijd die daarmee vrij komt. Het ziet er rooskleurig uit, die toekomst. Een toekomst waar online steeds meer deel zal uitmaken van ons leven. Maar waar er altijd een nood zal blijven aan het persoonlijk contact, het samen zijn met anderen en een gemeenschappelijk doel bereiken.

Op 16 juni is er nog een Gent M, over onzichtbare togetherness met Bart Becks en Wim De Waele. Ik ben benieuwd welke inzichten zij ons nog zullen bijbrengen.

- Door Justine Rouckhout (@Justine_Rouck)